229 - « غلام نرگس مست » غلامِ نرگسِ مستِ تو تاج‌دارانند * خرابِ بادهء لعلِ تو هوشيارانند ترا صبا و مرا آبِ ديده شد غمّاز * و گرنه عاشق و معشوق رازدارانند ز زيرِ زلفِ دوتا چون گذر كنى بنگر * كه از يمين و يسارت چه بىقرارانند ؟ گذار كن چو صبا بر بنفشه‌زار و ببين * كه از تطاولِ زلفت چه سوگوارانند ؟ نصيب ماست بهشت ، اى خداشناس ، برو * كه مستحقِّ كرامت ، گناهكارانند نه من ، بر آن گلِ عارض غزل‌سرايم و بس * كه عندليبِ تو ، از هر طرف هزارانند تو دستگير شو ، اى خضرِ پىخجسته كه من * پياده مىروم و همرهان سوارانند بيا به ميكده و چهره ارغوانى كن * مرو به صومعه كانجا سياه‌كارانند خلاصِ حافظ از آن زلفِ تاب‌دار مباد * كه بستگانِ كمندِ تو رستگارانند * توضيحات : نرگس مست ( چشم خمار و افسونگر ) بادهء لعل ( لب يار ) غماز ( سخن‌چين ) يمين ( راست ) يسار ( چپ ) پىخجسته ( مبارك قدم ) آب ديده ( اشك ) تطاول ( دست‌اندازى ) نصيب ( سهم - قسمت ) كرامت ( بزرگوارى ) عارض ( چهرهء محبوب ) عندليب ( بلبل - هزاردستان ) خضر ( پير و مرشد ) صومعه ( دير عابد ) سياه‌كار ( دامن‌آلوده ) كمند تو ( در بند عشق تو ) معنى بيت ( 1 ) ( پادشاهان چاكر و بنده چشم مستانه تو مىباشند و عاقلان مست بادهء لب تو مىباشند ) معنى بيت ( 2 ) ( باد بهارى پيام تو را فاش كرد و اشك با سخن‌چينى ، اسرار عشق مرا آشكار نمود و اگر اين‌چنين نبود عاشق و معشوق راز محبت را همواره پوشيده مىداشتند ) معنى بيت ( 4 ) ( مانند نسيم بهارى بر بنفشه‌ها عبورى كن و نگاه كن كه آنها از درازدستى گيسوى پيچان تو سخت بىقرار و بىتاب هستند ) . * ترجمه : * نتيجه تفأل : 1 - خواجه در بيتهاى 5 و 6 و 8 به ترتيب مىفرمايد : ( اى كه لاف خداشناسى مىزنى درحالىكه خدا را نشناخته‌اى ، بهشت موعود سهم ماست پس از نزد ما دور شو زيرا شايسته بخشش ، گناهكارانند كه به اميد كرمش به درگاه او روى مىآورند نه با غرور عبادت ) ( تنها من نيستم كه به روى آن چهرهء چون گل غزل مىخوانم بلكه از هر طرف هزاران بلبل دارى كه مدح تو را مىگويند ) ( به ميخانه بيا و با نوشيدن مى چهره را گلگون كن و به دير عابد مرو كه جاى سياهكاران و دامن‌آلوده‌هاست ) خود برداشت كنيد از اين سه معنى . 2 - به جناب‌عالى تبريك و تهنيت مىگويم كه نزد همه محبوب هستيد و وجودتان موجب افتخار و بركت خانواده و دوستان است ، به همين جهت همه شما را دوست دارند و خداوند يار و ياور جناب‌عالى است و اين نيت برآورده مىشود و جاى هيچ‌گونه نگرانى نمىباشد و حصول اين نيت بر اثر كارهاى خير و دعاى اطرافيان مىباشد پس به يكى از مشاهد متبركه برويد و نذر خود را ادا كنيد . 3 - بيمار شفا مىيابد ، ازدواج حتمى است ، مسافر اوضاعش كاملا بر وفق مراد است و مشكل او حل شده است ، دربارهء او نگران نباشيد ، خريدوفروش عالى است ، ملاقاتى در پيش داريد كه مفيد خواهد بود و به مسافرتى مىرويد كه مبارك است ، از زندگى خوبى برخورداريد ولى حسودان نمىگذارند ، زخم‌زبان آنان تأثيرى ندارد ، او شما را خيلى دوست دارد ولى از ابراز آن شرم و حيا دارد اما حقيقتا عاشق شماست . 4 - ويژگيهاى جناب‌عالى : بخشنده ، مهربان ، دست و دلباز ، كمك كن ، باادب ، مهاجم ، قدرت‌طلب ، دهن‌لق ، پرحرف ، مغرور و سركش ، بىپروا ، ناآرام ، پرصدا ، جنجالى ، عجول ، حادثه‌جو ، بانمك ، پيشاهنگ .